Plakkaten

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE INVOER VAN EDELE METALEN

Ter bevordering van de economie wordt toegestaan dat "matten" vrij van rechten worden ingevoerd, echter alleen via de zeehavens. Goud en zilver in baren en staven mogen kosteloos op land of over zee worden ingevoerd. Aangemunt goud en zilver mag worden uitgevoerd tot de tegenwaarde van het ingevoerde edele metaal op vertoon van een certificaat van de waardijn. (? 1676-01-07) en de ordonnantie van 18 november 1679 (PV 3.640, 888) worden buiten werking gesteld, met uitzondering van de strafbepalingen terzake van de ongeoorloofde invoer van "matten".

DECLARATIE TERZAKE VAN DE STAAT VAN OORLOG MET FRANKRIJK

Militaire gouverneurs, officieren en soldaten krijgen bevel om Franse militairen gewapenderhand aan te tasten. Onderdanen van Zijne Majesteit dienen de Franse gebieden binnen twee weken te verlaten. Handels- en andere betrekkingen met Frankrijk moeten worden verbroken. Militairen in vreemde krijgsdienst dienen zich onverwijld onder de vaandels van Zijne Majesteit te scharen, op straffe van de verbeurte van leven en goederen. De op grond van (? 1683-11-18) geannoteerde goederen worden verbeurd verklaard. Natuurlijke onderdanen van de Franse koning moeten het land binnen één week verlaten. Nadien zullen zij als krijgsgevangenen worden behandeld. Op het verbergen van Franse onderdanen worden strenge straffen gesteld.

AKTE TERZAKE VAN DE REFORMATIE VAN ZIJNE MAJESTEITS RADEN EN GERECHTSHOVEN

In afwijking van (? 1681-01-25) zal de Gelderse Rekenkamer niet langer verenigd blijven met de Vlaamse, maar worden samengevoegd met de Brabantse. De Gelderse superintendant krijgt er de rang van eerste rekenmeester met préseance op de Brabantse rekenmeesters. Zijn functie vervalt bij het overlijden of vertrek van de huidige functionaris. Zijn plaats zal dan worden ingenomen door de oudste rekenmeester "à titre de Gueldre", die in de hiërarchie echter zal volgen na de Brabantse rekenmeesters. De "gereformeerde" auditeurs hebben uitzicht op benoeming in toekomstige vacatures. Hun schadeloosstelling zal apart worden geregeld (? 1685-02-13). Om benoemingen die indruisen tegen het bezuinigingsbeleid onmogelijk te maken, verbiedt Zijne Majesteit aan de kanselier van de Raad van Brabant om mandementen en patenten terzake te paraferen. De audiencier mag dergelijke patenten niet expediëren en de Raad van Financiën mag ze niet verifiëren. Giften en schenkingen, gedaan met het oogmerk een functie te verwerven, zullen ten bate van Zijne Majesteit verbeurd worden verklaard, zonder vonnis en louter uit kracht van de onderhavige akte, die wordt geacht met (? 1681-01-25) één geheel uit te maken.

REGLEMENT TERZAKE VAN DE OPENBARE FINANCIËN VAN VENLO

De verordening voorziet in de benoeming van een rentmeester in Venlo met een driejarige ambtsperiode. Het reglement geeft een overzicht van de emolumenten en beloning van deze functionaris en de verplichtingen die daartegenover staan. De rentmeester wordt belast met het ontvangen van alle stedelijke inkomsten, zonder dat de burgemeesters daarvan iets mogen diverteren. Uit deze inkomsten zal hij betalingen verrichten aan de landrentmeester-generaal en aan andere crediteuren van de gemeente. Het reglement geeft instructies voor de inrichting van de jaarlijks in te dienen rekening, welke zal worden geverifieerd ten overstaan van een door het Hof van Gelre te deputeren commissaris. Tot in alle details wordt geregeld op welke wijze achterstallige betalingen moeten worden voldaan. Het is crediteuren van de gemeente verboden achterstallige betalingen te verrekenen met hun aandeel in de openbare lasten. De magistraat dient te zorgen voor een behoorlijke omslag van de publieke lasten onder octrooi van het Hof van Gelre. Zij mogen zonder consent de salarissen en emolumenten van stedelijke ambtsdragers niet verhogen.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE PUBLICATIE VAN HET VERDRAG VAN REGENSBURG

De tekst van het verdrag moet, onder inachtname van dezelfde formaliteiten als bij de afkondiging van de vrede van Nijmegen in 1678, worden gepubliceerd op 7 october 1684. Alle vijandelijkheden dienen te worden gestaakt, evenals de confiscaties.

PLAKKAAT TERZAKE VAN LANDLOPERS, BEDELAARS EN DEUGNIETEN

Landlopers -- mannen, vrouwen, kinderen, geboren zowel als ongeboren -- moeten binnen vier dagen het land verlaten op straffe van schavottering en brandmerking. Bij recidive volgt geseling, een brandmerk op de rug en hernieuwde verbanning op straffe van de dood. Onderdanen van Zijne Majesteit zonder middelen van bestaan, moeten zich voor ondersteuning wenden tot hun geboorteplaats, op straffe van een verbanning voor de duur van acht jaren. Bij recidive wacht hen eenzelfde behandeling als buitenlandse landlopers. Indien men constateert dat de als landlopers aangehouden personen militairen zijn, dient men hen over te dragen aan de militaire rechter. Herbergiers, gaarkeukenhouders en andere onderdanen van Zijne Majesteit mogen onder geen voorwaarde landlopers huisvesten of voeden. Bedelaars dienen zij onmiddellijk over te geven aan de justitie. De burgerlijke overheid zal regelmatig toezicht houden op straten, herbergen en gaarkeukens. Tegen landlopers en bedelaars zal "sommierlijck" en zonder figuur van proces worden geprocedeerd. De straf dient onverwijld ten uitvoer te worden gelegd.

PATENT TERZAKE VAN DE REORGANISATIE VAN DE RECHTERLIJKE ORGANISATIE VAN HET_Overkwartier

Het Hof van Gelre te Roermond wordt opgeheven. Het_Overkwartier wordt ingevoegd in het ressort van de Grote Raad van Mechelen. Kanselier en raden behouden voor de duur van hun leven hun salaris en een inkomen ter vervanging van de rapportgelden, waarvan de hoogte zal worden vastgesteld door de landvoogd. De kosten hiervan zullen worden gedragen door de Staten van het_Overkwartier. De rechtspleging in eerste aanleg ten overstaan van de subalterne gerichten ondergaat geen wijziging. De landvoogd krijgt de bevoegdheid voorzieningen te treffen voor de oprichting van een apart leenhof. Hij mag tevens wetten en reglementen uitvaardigen om de administratie der justitie nog verder naar de zin van de Staten van het_Overkwartier te verbeteren.*

PLAKKAAT TERZAKE VAN DE VERVOLGING VAN MUNTDELICTEN

De verordening behelst maatregelen ter bevordering van de naleving van (? 1680-04-30), (? 1686-08-24) en van (? 1686-11-23). Er worden hoge boetes gesteld op het invoeren van verboden muntsoorten en op het gebruik ervan na 31 december 1686. Rechterlijke officieren zullen zich, vergezeld van twee schepenen, naar winkels en markten begeven om beurzen en geldladen te onderzoeken. Personen die niet "buickvast gezeten" (gedomicilieerd) zijn in het district waar de controle plaatsvindt, kunnen, indien zij weigeren hun beurs te tonen, in verzekerde bewaring worden gesteld. Indien winkeliers hun geldlade niet wensen te openen, dan mag men die door een sleutelmaker laten ontsluiten. Officieren die hun plicht verzuimen, worden voor minimaal zes maanden geschorst. Het plakkaat behelst verder nog enige aanwijzingen over de wijze en termijnen van procederen. De officieren dienen de momber wekelijks op de hoogte te houden van hun verrichtingen.

REGLEMENT VOOR GRIFFIER EN KLERKEN VAN HET HOF VAN GELRE

Het reglement heeft betrekking op het schrijfwerk van de klerken van de kanselarij ten behoeve van advocaten en procureurs. Er worden voorschriften gegeven teneinde het ontvreemden en zoekraken van processtukken tegen te gaan. Het uitlenen van documenten wordt verboden. Om misbruik door advocaten en procureurs te voorkomen, worden strikte regels gegeven voor het schrijfwerk dat ten behoeve van de rolzittingen moet geschieden.

PLAKKAAT TER BESTRIJDING VAN HET VLOEKEN EN GODSLASTEREN

Het plakkaat behelst straffen tegen vloeken en godslasteren. Onder meer wordt bepaald dat ouders verantwoordelijk zijn voor het gedrag van hun kinderen: zij kunnen in hun plaats worden gestraft. Pastoors en onderpastoors dienen toe te zien dat de rechterlijke officieren streng de hand houden aan de verordening. Indien zij nalatigheid constateren moeten zij de momber verwittigen.

DECLARATIE VAN DE STAAT VAN OORLOG MET FRANKRIJK

Stadhouders, militaire commandanten en soldaten dienen zich tegen Frankrijk te weer te stellen. Onderdanen van Zijne Majesteit die zich in Franse gebieden bevinden, dienen binnen veertien dagen terug te keren. Het is niet geoorloofd om op enigerlei wijze betrekkingen met Frankrijk te onderhouden, op straffe des doods, De roerende en onroerende goederen en tegoeden van Frankrijk worden verbeurd verklaard. Alle Franse onderdanen dienen binnen acht dagen het land te verlaten, als zij niet als krijgsgevangenen behandeld willen worden. Wie Franse onderdanen verbergt, riskeert een boete van duizend patakons.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE MILITAIRE DISCIPLINE EN DE VEILIGHEID VAN DE WEGEN

Militairen mogen hun legerplaats niet verlaten zonder permissie van de garnizoenscommandant. Het verlenen van die permissie is aan stringente voorwaarden gebonden. Militairen mogen geen verversingen eisen van de burgerbevolking, zij het onderdanen van Zijne Majesteit, zij het de bevolking van onder contributie gestelde gebieden. Indien zij meer eisen dan de gebruikelijke leveringen van veevoer, riskeren zij lijfstraffen. Hun commanderende officier moet onderweg op zijn paspoort laten aantekenen, dat er inderdaad geen verversingen zijn geëist. Hij is aansprakelijk voor het gedrag van de soldaten onder zijn bevel. Soldaten die met permissie afwezig zijn, hebben aanspraak op het gebruikelijke munitiebrood. Militairen die niet over een geldig paspoort beschikken, moeten door de burgerlijke overheid, desnoods met hulp van de daartoe met klokgelui opgeroepen bevolking, worden aangehouden en overgeleverd aan de militaire commandant van de naburige stad. Zij kunnen over de grenzen van de verschillende ressorten heen worden vervolgd, mits zij aan de justitie in de plaats van aanhouding worden overgeleverd. De intendant van het district dient per opgebrachte soldaat een beloning uit te keren. De kosten van de vervolging der militairen en van de vergoeding van de door hen aangerichte schade zullen langs hiërarchieke weg worden verhaald op het onderdeel waartoe de delinquenten behoorden. Bedelaars en vagebonden worden gesommeerd om binnen het etmaal het land te verlaten. Waarden en gaarkeukenhouders mogen geen soldaten zonder paspoort huisvesten. De lokale overheid dient hierop toe te zien. De verordening dient op de gebruikelijke plaatsen door de civiele en militaire officieren te worden gepubliceerd, en bovendien elke eerste zondag van de maand te worden voorgelezen na de hoogmis.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE UITREIKING VAN PASPOORTEN

Alleen de intendanten van de provincies mogen op naam van de landvoogd paspoorten uitreiken aan Franse onderdanen. Paspoorten verstrekt door stadhouders en lagere overheden zijn nietig. De verordening dient ook door de militaire justitie te worden gepubliceerd.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE CONFISCATIE VAN DE BEZITTINGEN VAN FRANSE ONDERDANEN

Ter uitvoering van het besluit tot confiscatie van de bezittingen van Franse onderdanen (? 1689-05-03), wordt bevolen dat eenieder die kennis heeft van Franse bezittingen in de landen van Zijne Majesteit, daarvan aangifte moet doen bij de overheid, die gespecificeerde lijsten bij zal houden. Die lijsten dienen vervolgens in handen te worden gesteld van met name genoemde ontvangers der confiscatiën (voor Gelderland: Jan René Bouwens van der Boye, heer van Macken). De ontvangers zullen met hulp van de advocaten-fiscaal overgaan tot de daadwerkelijke confiscatie. De hoven van justitie moeten twee commissarissen aanwijzen om eventuele bezwaren, die op grond van akten van scheiding en deling of testamentaire beschikkingen tegen de confiscatiën ingebracht zouden kunnen worden, te onderzoeken.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE VRIJE AFTOCHT VAN DESERTEURS UIT DE FRANSE LEGERS

Militaire en civiele officieren en onderdanen van zijne Majesteit dienen deserteurs uit de Franse legers ongemolesteerd doortocht te verlenen op straffe des doods. De intendanten zullen de ontvangers van in- en uitgaande rechten instrueren om aan elke deserteur te paard twee patakons uit te betalen en aan elke deserteur te voet een halve patakon. De paarden zullen van de deserteurs worden afgekocht tegen de geldende marktprijs. De onderdanen van de keizer worden, voor zover in dienst van de Franse koning, geattendeerd op een "avocatoire brief" (terugroepingsbevel), gepubliceerd op de Rijksdag te Regensburg. Zij dienen zich onverwijld weer in dienst te stellen van de keizer. Hun wordt vrije passage gegarandeerd. De verordening zal op de gebruikelijke plaatsen worden gepubliceerd, en daarnaast in alle legerplaatsen.

PLAKKAAT TERZAKE VAN DE HANDEL MET FRANKRIJK

Het handelsverbod, dat in verband met de Franse oorlogsverklaring van 15 april 1689 krachtens (? 1689-05-03) is ingesteld, wordt nader uitgewerkt ten aanzien van wijnen, spiritualiën, levensmiddelen en "manufacturen". De invoer van handelswaren wordt verboden op straffe van verbeurte en een forse boete. Kooplieden moeten binnen acht dagen een beëdigde verklaring overleggen, waarin zij opgave doen van hun voorraden. Zij dienen de nog voorradige koopwaar te laten merken, loden of zegelen. Voor goederen die nog vanaf de grens onderweg zijn, wordt een overgangsperiode van tien dagen aangehouden. Indien bij controle blijkt dat voorraden zijn verzwegen, zullen ze worden vernietigd. De wel aangemelde voorraad mag geheel worden verkocht. Het smokkelen van handelswaren en het verhandelen van smokkelwaren wordt streng gestraft. Straffeloosheid wordt beloofd aan medeplichtigen die hun complicen aanbrengen. Andere aanbrengers verkrijgen een beloning, alsmede de belofte dat hun naam niet bekend gemaakt zal worden. Rechterlijke officieren en andere gecommitteerden zijn bevoegd om met inachtneming van de gebruikelijke formaliteiten huizen, winkels en pakhuizen te doorzoeken.

BRIEF TERZAKE VAN DE NIEUWE MUNTKOERSEN

De brief geeft provisioneel verhoogde koersen van de munten die wettig betaalmiddel zijn in de Zuidelijke Nederlanden. De oudere tarieven, waaronder (? 1690-02-27) vervallen hierbij.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE DRUKPERS

Naar aanleiding van een met veel verwijzigingen naar pauselijke decreten, bisschoppelijke mandementen, koninklijke en municipale verordeningen en de lex unica cod. de libellis famosis (c. 9, 36) gelardeerd verzoek van Reginaldus Cools, bisschop van Roermond, besluit het Hof van Gelre het kerkelijk verbod van de lasterschriften "Ultima vox relatricis Innocentiae indigna patientis sive libellus supplex f. Eugenii Brugensis sacerdotis capucini ad Innocentium Pontificem, Coloniae 1688" en "Geestelijke Controlleur ofte Sermoenen van pater Plusquens, opperpredikant der patres minrebroeders binnen Antwerpen" wereldlijke luister bij te zetten. De beide paskwillen zullen door beulshanden worden verbrand. De verspreiding ervan wordt verboden op straffe van honderd goudguldens boete. De momber wordt ambtshalve belast met het onderzoek naar de herkomst van de gewraakte libellen.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE MUNTCIRCULATIE

De verordening stelt de koers vast van enige vreemde muntsoorten, waarvan de circulatie gedurende de oorlog gedoogd zal worden.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN HET ONDERHOUD VAN WOONHUIZEN IN DE STAD GELDER

Indien armlastige eigenaren hun huizen verlaten, wegens de cijnzen of renten die er op drukken, en die huizen vervolgens zodanig in verval geraken dat zij daardoor een gevaar vormen voor de belendende percelen, zonder dat de rentheffers of cijnsbeurders zelf zorg dragen voor rehabilitatie van die huizen, dan is de magistraat van Gelder gerechtigd om de huizen publiek te verkopen en te bedingen dat de nieuwe eigenaar het pand weer in bewoonbare staat zal brengen.

PLAKKAAT TERZAKE VAN DE RESIDENTIEPLICHT VAN OFFICIEREN EN DE AMBTSVERVULLING DOOR SUBSTITUTEN

Onder verwijzing naar het Tractaat van Venlo van 1543, de verordeningen van 30 juni 1599 en 2 mei 1626 (zie hierna (? 1698-07-30_2)), draagt het Hof van Gelre de rechterlijke en andere officieren op, om hun ambt in persoon te vervullen en de residentieplicht strikt na te komen, op straffe van het verlies van hun functie. Alle eventueel verleende ontheffingen worden ongedaan gemaakt. Handelingen die na dato van publicatie ten overstaan van substituten worden verricht zijn ipso facto nietig.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE PAARDENMARKT TE ROERMOND

Ten einde de uitvoering van (?1691-12-29) te vereenvoudigen wordt te Roermond met ingang van 14 maart 1692 een wekelijkse paardenmarkt ingesteld, te houden des vrijdags.

PLAKKAAT TERZAKE VAN DE HUWELIJKEN VAN MINDERJARIGEN

Onder verwijzing naar de plakkaten van 4 juni 1540 en van 29 november 1623, wordt de bepaling hernieuwd, dat kinderen die nog geen zesentwintig zijn, niet zonder toestemming van ouders of voogd mogen huwen, op straffe van onterving en het verlies van elke vorm van financiële ondersteuning van de kant der ouders (alimentatie, donatio inter vivos). Mannen worden "inhabiel" om enig ambt te bekleden. Titel en vermogen van adellijke families kunnen echter in dergelijke gevallen vererven op hun nog ongeboren nakomelingen. Een minderjarige kan echter bij de rechter in beroep gaan tegen willekeurige weigering van huwelijkstoestemming. Het is niet toegestaan als postillon d'amour op te treden tussen minderjarigen wier ouders daar geen toestemming voor wensen te geven.

ORDONNANTIE TERZAKE VAN DE UITVOER VAN GRAAN EN PEULVRUCHTEN

De uitvoer van granen wordt verboden op straffe van confiscatie en hoge boete. Zij mogen slechts worden verhandeld op de publieke markten binnen de ommuurde steden. Lieden van buiten de stad dienen bij aankoop een certificaat te tonen van de pastoor of de schout, getekend door de griffier en gezegeld met het schepenzegel, waaruit blijkt dat het graan voor eigen gebruik is bestemd. Alvorens het graan buiten de stad wordt gebracht dient deze verklaring door het stadsbestuur geviseerd te worden. Illegale transporten kunnen door eenieder worden opgehouden, mits het feit ter kennis wordt gebracht van de magistraat van de naburige stad. Publicatie geschiedt tevens door de superintendant van de militaire justitie.

Search

2905 items